Ανακοίνωση από τα μεγάφωνα. Παρακαλείστε να αναμένετε την αποβίβαση των επιβατών από τους συρμούς πριν επιβιβαστείτε σε αυτούς.
Άφιξη του συρμού. Συνωστισμένος κόσμος, όλοι μπροστά από την κόκκινη γραμμή της αποβάθρας. Όλοι αναμένουν εναγωνίως την πόρτα να ανοίξει, με τη μύτη κολλημένη πάνω στο συρμό. Δειλά δειλά βηματάκια προς τα πίσω, μαζική έξοδος από το τρένο.
Επιβάτες αναμένουν στην αποβάθρα, μπαίνουν αργά αργά στα βαγόνια. Οι πόρτες του συρμού κλείνουν απότομα, κόσμος εγκλωβίζεται στις αυτόματες πόρτες. Μπιιιπ μπιιιιιπ... Ξανά απόπειρα να κλείσουν οι πόρτες, ακόμα ο κόσμος παλεύει να μπει. Μπιιιπ μπιιιιιιπ...
Στριμωξίδι, σπρωξίματα, κακό. Θα περάσω και από πάνω σου αν χρειαστεί. Αρκεί να μπω μέσα. Αρκεί να χωρέσω. Προτού κλείσουν οι πόρτες.
Μετρό από Σύνταγμα προς Άγιο Αντώνιο. Δύο εμφανώς γκέι και ιδιαίτερα τρέντι 19χρονα αγοράκια κάθονται απέναντί μου. Ύφος σοφιστικέ, αέρας αλτέρνατιβ. Τεράστια κοκκάλινα γυαλιά, το απόλυτο μαστ. Συζητάνε, φλερτάρουν διστακτικά. Επόμενη στάση Αττική. Σηκώνομαι, πρέπει να κατέβω.
-Κάπου εδώ πρέπει να σ' αφήσω μάλλον... Κατεβαίνω. με τόνο λυπημένο
-Έχω facebook, ναι! με ανακούφιση Μπορείς να με ψάξεις αν θες... Είμαι ο ...
Δεν άκουσα παρακάτω, αλλά ξέρω ότι ο νεαρός δεν κατέβηκε Αττική. Κι αυτή ίσως ήταν η αρχή μιας σχέσης. Ενός φλερτ, στο οποίο ο καθένας εκδηλώνεται με αλλεπάλληλα like και χαμογελαστά προσωπάκια. Προτού καν υπάρξει ένα πραγματικό χαμόγελο, αντικριστά, πρόσωπο με πρόσωπο. Μα τι λέω τώρα κι εγώ, σε ποιά δεκαετία νομίζω ότι βρίσκομαι; ...
Σας παρακαλώ κύριε! Μα πώς θα περάσω, από πάνω σας; Σηκωθείτε παρακαλώ! Μα, πού να πάω, δε χωράμε!Λίγη ευγένεια, η ευγένεια ξέρετε λείπει από τους νέους!Εμένα μου λέτε; Τουρκίαέχουμε καταντήσει πια! Τόσοι ξένοι... ε, βέβαια, αυτά έμαθες στο σπίτι σου, άξεστε! Λίγη ησυχία, σας παρακαλώ! Ηρεμήστε πρωί πρωί! Δεν έχουμε την όρεξή σου κυρά μου!!! (ουρλιάζοντας) Ο Μητσοτάκης... Ε, ας μη γινόμαστε ρατσιστές! Μα, χώρα είναι αυτή; Τί σημαίνει ρατσισμός κορίτσι μου; Μάθατε τώρα μια λέξη και την τσαμπουνάτε!... Ο Μητσοτάκης, ναι, αυτός φταίει για όλα! Και ο Καραμανλής, ο γέρος! Α, εδώ θα διαφωνήσω, δεν ξέρεις τί λες μου φαίνεται! Ωχ, ωχ, ωχ! Το νύχι μου... Αχ μη βρε κύριε στο νύχι μου! Αυτοί φέρανε τη χώρα σ' αυτήν την κατάσταση! Αδιέξοδο! Συγγνώμη, πονάτε; Ε, νύχι είναι βρε κύριε, πονάει, τι να κάνει; Το ξέρω, το ξέρω ότι δεν το θέλατε, θα περάσει... αχ, αχ! Είκοσι λεπτά περίμενα στη στάση! Μη σπρώχνετε άλλο, δε χωράμε! Πήγαινε λίγο κατά κει, να κατέβω! Μανία, να κάθονται όλοι τους στην πόρτα! Πάνε πιο μέσα, κοπελιά! Οδηγέ, βάλε λίγο μουσική να ηρεμήσουνε!ΗΣΥΧΙΑ!!!! Γιατί κι η Παπαρήγα καλύτερη είναι; Όλοι τους σκότωμα θέλουν! Να μπει με τα καλάσνικοφ ο κόσμος στη βουλή... Όχι, κυρία μου, εμείς φταίμε που τους ψηφίζουμε! Αχ, καζάνι έγινε το κεφάλι μου, κυριακάτικα! Κλείσε πια το καβουρντιστήρι το στόμα σου κυρά μου! Οι ξένοι τα φταίνε όλα! Κι εμείς τους δίνουμε δουλειά, τα χαϊβάνια!Όχι, δεν είναι έτσι! Μόνο σε όσους δεν έχουν χαρτιά δίνουν δουλειά! Εγώ που είμαι νόμιμη είμαι πόσους μήνες άνεργη, κανένας δε με παίρνει, πρέπει να μου πληρώνει 100 ευρώ παραπάνω για το ΙΚΑ! Χωρίς δουλειά, άνεργη, και πληρώνω τους φόρους και 150 ευρώ το μήνα στο ΙΚΑ! Από πού να τα βρω; Εμένα που με βλέπετε, τρεις φορές μου ανοίξανε το σπίτι! Με τακαλάσνικοφ στη βουλή, ναι, και να τους καθαρίσουμε όλους πρέπει! Όλοι βρώμικοι είναι! Βρωμιάρηδες, μαύροι! Να γκαμήσου! Εγκώ ντεν πειράζει κανέναν! Ούτε ένας να μη μείνει! Εμένα που με βλέπεις, 70 χρονών είμαι και έχω εφτά φορές να ψηφίσω! Κι εγώ δεν ψήφισα την τελευταία φορά! Μπράβο, και βλέπετε τα αποτελέσματα! Σαν τα πρόβατα στη σφαγή μας πάνε! Μας κάνουν ό,τι θέλουν! ΣΚΑΣΤΕ ΠΙΑ!!! Έχει γεμίσει η Αθήνα ξένους! Να φύγουμε, η μόνη λύση!Εσείς οι νέοι είστε το μέλλον! Όργανο της Αμερικής είναι κι αυτός... Μην τα ακούς αυτά, οι Κινέζοι κυβερνούν τον κόσμο!Κιτρινιάρηδες, ετοιμάζονται να μας επιτεθούν!!Μόνο με αίμα πρέπει να γίνει η Επανάσταση του κόσμου! Μόνο έτσι θα πιάσει!Να τους σκοτώσουν και τους 300 της Βουλής! Σφαγή να γίνει! Κι οι Έλληνες ήταν μετανάστες κάποτε! Και θα ξαναγίνουν σύντομα! Σας παρακαλώ, μη σπρώχνετε άλλο! Δεν μπορώ να κλείσω την πόρτα! Δε χωράτε άλλοι, δεν το βλέπετε; Ας κατέβει κάποιος! Και πώς να πάω κύριε, με τα πόδια;;;Σταματήστε επιτέλους αυτές τις απεργίες! Τον κοσμάκη ταλαιπωρείτε! Να μιλάτε πιο ευγενικά! Είκοσι λεπτά περίμενα στη στάση! Τι ευγένεια, εδώ είμαστε σε στάβλο!!!Δεν καταλαβαίνετε, δε θα 'χουμε να φάμε σε λίγο! Κανείς μας... Ένα παράθυρο, ανοίξτε! Τι μετανάστες κι Έλληνες! Ανοιχτά είναι, δε βλέπεις;;; Αμ, θα μας σκοτώσει αυτός έτσι όπως πάει...Μήπως βλέπω και μέχρι το παράθυρο;; Εμένα που με βλέπεις, έφτυσα την Μπακογιάννη μέσα στο ζαχαροπλαστείο! Μμμ, και κάτι καταφέρατε! Δεν ταράζεται ο κώλος τους, είναι μαθημένοι όλοι τους! Μια χούντα μας χρειάζεται!Τύφλα να 'χει η Παξινού μπροστά στους βουλευτές μας, από υποκριτική ξέρουν καλά!Μου το χτυπάτε λίγο; Μην ανακατεύετε τους ηθοποιούς με τους πολιτικούς! Οι ηθοποιοί ποιούν ήθος!!!Ηθοποιός σημαίνει φως!
Ένα τρόλεϊ. Μια διαδρομή. Ένα πρωί Κυριακής. Λίγα λεπτά. Πόσοι άνθρωποι. Πόσες ζωές. Πόσα άγχη. Πόσοι φόβοι. Πόσα προβλήματα. Επικοινωνία. Ανάγκη.
Μοιάζει με θεατρικό βασισμένο σε κάποιο κείμενο του Ψαθά ή του Τσιφόρου, για μια τρελή Αθήνα μιας άλλης εποχής. Είναι όμως πραγματικότητα... Αρχή του χρόνου, Κυριακή, ο κόσμος δεν έχει ξεκινήσει ακόμα να δουλεύει. Κι όμως, μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα όλα ξεσπούν! Ένα ολόκληρο τρόλεϊ που ασφυκτιά από κόσμο αρχίζει να φωνάζει. Αιτία απροσδιόριστη. Ο κόσμος βρίσκει βήμα να εκφραστεί, τα προβλήματα τον πνίγουν πια και τα λέει όπου μπορεί. Τα νεύρα είναι τεντωμένα...
Πού πήγαν οι ήρεμες Κυριακές στα λεωφορεία; Τότε που όλος ο κόσμος έμοιαζε να πηγαίνει βόλτα και χαμογελούσε (ναι, χαμογελούσε!) και που όλοι οι μαύροι ήταν ντυμένοι πολύχρωμα με τα καλά τους (αυτά τα μακριά, φαρδιά, υπέροχα εκκεντρικά) και πήγαιναν μάλλον εκκλησία ή κάτι τέτοιο;
Οι μόνοι που γελούσαν σήμερα ήταν αυτοί που έμοιαζαν να μην έχουν τίποτα να χάσουν, να μην έχουν τίποτα...
Κι εγώ... Κι εγώ γελούσα από μέσα μου. Ένιωσα για μια στιγμή ότι είμαι στο θέατρο, ότι είναι θέατρο η ζωή κι εγώ ένας ρόλος! Ένιωσα να βγήκα λίγο έξω απ' την κατάσταση...
κι όταν κοιτάς από ψηλά... μοιάζει η γη με ζωγραφιά...
Σε περιμένω μπροστά από την οθόνη. Η μικρή, χαρούμενη κουκκίδα σου αναβοσβήνει. Εμφανίζεται, με το όνομά σου... Και χάνεται, με ένα δυναμικό, ξαφνικό, χαρούμενο σάλτο! Έχει αυτοπεποίθηση. Σου μοιάζει κατά βάθος. Η δική μου μάλλον μοιάζει σ'εμένα, είναι πιο παρορμητική. Κάποτε, οι κουκκίδες μας πλησιάζουν, έρχονται κοντά, ανταλλάσσουν ένα βλέμμα, δυο λέξεις. Και μετά... Μετά υπάρχει πάλι ένα σύννεφο από μικρές χαρούμενες κουκκίδες!
Καληνύχτα
-Χρειάζομαι μια αλλαγή. Είναι όλα έτοιμα. Έχω σκεφτεί τα πάντα...
-Όμως... γιατί τόση βιασύνη;
Η πόλις
Είπες· «Θα πάγω σ’ άλλη γη, θα πάγω σ’ άλλη θάλασσα.
Μια πόλις άλλη θα βρεθεί καλλίτερη από αυτή.
Κάθε προσπάθεια μου μια καταδίκη είναι γραφτή·
κ’ είν’ η καρδιά μου — σαν νεκρός — θαμένη.
Ο νους μου ως πότε μες στον μαρασμόν αυτόν θα μένει.
Όπου το μάτι μου γυρίσω, όπου κι αν δω
ερείπια μαύρα της ζωής μου βλέπω εδώ,
που τόσα χρόνια πέρασα και ρήμαξα και χάλασα.»
Καινούριους τόπους δεν θα βρεις, δεν θάβρεις άλλες θάλασσες.
Η πόλις θα σε ακολουθεί. Στους δρόμους θα γυρνάς
τους ίδιους. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς·
και μες στα ίδια σπίτια αυτά θ’ ασπρίζεις.
Πάντα στην πόλι αυτή θα φθάνεις. Για τα αλλού — μη ελπίζεις—
δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό.
Έτσι που τη ζωή σου ρήμαξες εδώ
στην κώχη τούτη την μικρή, σ’ όλην την γη την χάλασες.
(Κ. Π. Καβάφης, Ποιήματα 1897-1933, Ίκαρος 1984)
Η φυγή είναι δημιουργική. Πάντα ευπρόσδεκτη. Είναι όμως και δειλή. Όχι η στιγμή της φυγής... Όχι, αυτή έχει όλα τα κουράγια του κόσμου. Η προετοιμασία της... Το παρασκήνιό της... Αυτά είναι που δειλιάζουν. Βασίζονται στην ασπίδα της γενναίας κατάληξης και το βάζουν στα πόδια... Παραιτούνται!
-Έλα, έχω κάτι να σου δείξω! Έλα, είναι σημαντικό...
-Μα... δε θα φύγεις; Τί είναι τόσο σημαντικό;
-Τώρα είμαι ακόμα εδώ. Και θέλω να χαμογελάσουμε μαζί. Θα πάρω μαζί μου τη λάμψη απ' το γέλιο σου!
Κι επειδή, όπως πάντα, όλα έχουν ειπωθεί, όμως έχει σημασία ο τρόπος που τα θυμόμαστε ξανά... το τραγούδι αυτό μιλάει για τη διάθεση για φυγή... Madredeus με διάθεση νοσταλγική
A Vontade de Mudar(Pedro Ayres de Magalhães / Rodrigo Leão / Francisco Ribeiro)
Pobre De quem não tem De quem Não tem ninguém
E sonha Que nunca é tarde Quando encontrar alguém
Leva A vida inteira Perde a noite a chorar E guarda Sem saber onde A vontade de mudar
Φτωχός | Αυτός που δεν έχει | Αυτός | που δεν έχει κανέναν || Και ονειρεύεται | Ότι ποτέ δεν είναι αργά | Για να βρει κάποιον || Κουβαλάει | Όλη του τη ζωή | Χάνει τη νύχτα κλαίγοντας | Και κρατάει | Χωρίς να ξέρει πού | Τη θέληση να φύγει
Με αφορμή ένα χθεσινό γεγονός... Ή πώς να κρατάμε τις ισορροπίες...
Μερικές φορές οι άνθρωποι είμαστε γκρινιάρηδες, εκνευρισμένοι, μίζεροι, απαισιόδοξοι. Ή, για να είμαι ακριβής, τις περισσότερες φορές είμαστε έτσι! Παραπονιόμαστε για ό,τι δεν έχουμε, παραπονιόμαστε για ό,τι έχουμε, παραπονιόμαστε για ό,τι μας συμβαίνει και για ό,τι δε μας συμβαίνει. Θέλουμε να είμαστε δυστυχείς, απολαμβάνουμε την αυτολύπηση και επαναπαυόμαστε στην ασφάλεια της κακομοιριάς, αναλαμβάνουμε το ρόλο του θύματος. Γιατί; Μα γιατί είμαστε μεγάλα εγωιστικά μωρά, που περιμένουν τη φροντίδα των άλλων. Και σε έναν τέτοιο κόσμο, όλοι εκνευριζόμαστε από την ανωριμότητα και την ανασφάλεια των γύρω μας, αλλά όχι από τη δική μας! Είμαστε πάντα (αυτο)δικαιολογημένοι...
Yπάρχουν και κάποιοι (έστω λίγοι) που μας υποδεικνύουν την αξιοπρέπεια, την ώριμη, ενήλικη συμπεριφορά. Που κοιτάζει πάντα στο μέλλον χωρίς να ξεχνάει το παρελθόν, το παρόν, τα λάθη, τα σωστά, τα δύσκολα. Γιατί τα δύσκολα και τα δυσάρεστα είναι μέρος του ταξιδιού, μέρος του εαυτού μας. Είναι σοκαριστικό (επειδή είναι ασυνήθιστο) να βλέπουμε ανθρώπους να αντιμετωπίζουν τον πόνο τους με γαλήνη και τρυφερότητα, με στοργή και χαμόγελο. Δεν είναι αναισθησία, είναι στάση ζωής! Όταν μας συμβαίνει κάτι άσχημο, δεν ευθύνονται οι γύρω μας, δεν είναι ανάγκη να τους γεμίσουμε με τύψεις.
Η συμπαράσταση δεν απαιτείται, ούτε επαιτείται, απλώς επέρχεται. Εξαρτάται από τη θέληση των άλλων, αλλά κυρίως από τη δική μας στάση. Από την αγάπη, τη δεκτικότητα και την απλότητά μας. Από τη φυσική ευγένεια του χαρακτήρα μας.
Η θετική αύρα ενός ανθρώπου αναζωογονεί, παρακινεί και ενεργοποιεί πολλούς ακόμη. Το αληθινό χαμόγελο δεν αφήνει περιθώρια για στυφές, κακότροπες, μίζερες, εγωιστικές και μικροπρεπείς αντιδράσεις. Μας πιάνει μια ντροπή, νιώθουμε το πραγματικό μας μέγεθος! Σιγά σιγά, λίγο λίγο, ο κόσμος γίνεται ομορφότερος. Βιώσιμος και πιο φωτεινός!
Η ωριμότητα και το χαμόγελο δεν είναι αντίθετες έννοιες! Η εσωτερική ισορροπία ακτινοβολεί προς όλες τις πιθανές κατευθύνσεις. Ζηλεύω αυτήν την αρμονία...
